Muş Ovası'na hakim bir noktada, Kızıl Ziyaret Dağı'nın yamaçlarında yaklaşık 1800 metre yükseklikte yer alan Surp Arakelots Manastırı, Ermeni ruhani ve kültürel tarihinin en önemli merkezlerinden biridir. Kutsal Havariler Kilisesi olarak da bilinmektedir. Manastırın bulunduğu Diringadar zirvesinin, Hristiyanlık öncesi dönemde Ermeni panteonunun ana tanrıçası Anahid'e adanmış bir tapınağa ev sahipliği yaptığı düşünülmektedir. Geleneksel verilere göre manastır, 312 yılında Aziz Krikor Lusavoriç tarafından, Roma'dan getirilen havari röliklerini korumak amacıyla bu tapınağın yerine kurulmuştur.
Manastır, tarih boyunca sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda Tarkmançats (Tercümanlar) Manastırı olarak anılmasını sağlayan devasa bir eğitim ve yazım merkezi olmuştur. 1200-1202 yıllarında hazırlanan ve Ermeni edebiyatının en büyük parşömen el yazması olan "Mışo Carındir" bu manastırın kütüphanesinde korunmuştur. Bahçesinde yer alan Tavit Anhağt ve Ğazar Parbeptsi gibi önemli düşünür ve tarihçilerin mezarları, buranın bir alimler nekropolü olma özelliğini pekiştirir.
Manastır kompleksi; ana kilise (Surp Arakelots), narteks, çan kulesi ve ek şapellerden (Surp Tateos, Surp Isdepanos ve Surp Kevork) oluşan zengin bir yapı grubudur. 11. yüzyıla tarihlenen Surp Arakelots Kilisesi, kapalı haç planlı ve merkezi kubbeli bir mimariye sahiptir. Yaklaşık 10x10 metre ölçülerindeki kare planlı kilisede, yığma teknikle birlikte tuğla kullanımı dikkat çeker. Apsisin iki yanındaki hücrelerde İncil yazarları Margos ve Ğugas'ın anıt mezarları bulunur. Yapının en nadide parçası, 1134 tarihli, ceviz ağacından oyulmuş sanatsal kapısıdır. Ustalar Ğugas, Toros ve Krikor tarafından yapılan bu kapı, Orta Çağ Ermeni ahşap işçiliğinin zirvesi kabul edilir ve günümüzde Erivan Tarih Müzesi'nde sergilenmektedir.
14. yüzyılda Timurlenk akınlarıyla tahrip olan, 19. yüzyılda ise ziraat ve ruhban okullarıyla yeniden canlanan yapı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında büyük hasar görmüş; günümüze ise sadece temel izleri ve bazı duvar kalıntıları ulaşabilmiştir.
