Van'ın Başkale ilçesine bağlı Yanal (Soradir/Dzoradir) köyünde, Zap Suyu havzasında (1874 m) konumlanan ve Aziz Ejmiacin'e adandığı için halk arasında "Kızıl Kilise" olarak da bilinen Yanal Kilisesi, Vaspurakan bölgesindeki Ermeni mimarisi ve dinî kült tarihinin özgün örneklerinden biridir. Tarihsel Ermenistan'ın Metz Aghbak bölgesinde yer alan ve 6. yüzyıla (veya 7-9. yüzyıllar arasına) tarihlendirilen yapı, tetrakonkhos (dört yonca yapraklı) plan şemasına sahip olup kırmızımsı tüf ve kesme kireç taşından inşa edilmiştir.
Doğu-batı aksında uzanan kilisede, pandantif geçişli merkezî kare mekân karşılıklı kemerlerle desteklenen ve tepesinde aydınlatma feneri bulunan kaburgalı bir kubbeyle örtülmüş; dışta ise köşeleri pahlanmış yüksek bir kasnak düzenlenmiştir. Yarım daire planlı nişler dışta beşgen cephelerle dışa vurulurken, doğudaki apsisin iki yanına yerleştirilen papaz odaları (pastophorion) doğu cephesini genişletmiştir. Nitekim 10. yüzyılda Vaspurakan Kralı I. Gagik Artsruni'nin, Akdamar (Kutsal Haç) Kilisesi'ni inşa ettirirken mimar Manuel'e bu yapının mimarisini örnek aldırdığı aktarılmaktadır.
Teolojik açıdan Gregoryos Aydınlatıcı'nın vizyonunu temsil eden Surb Etchmiadzin ("Yalnız Oğul'un İnişi") adını taşıması yapıya merkezî bir kutsiyet kazandırırken, 9. yüzyıldaki Arap akınları sırasında Varag Kutsal Haçı'nın burada gizlenmesi kiliseyi bölgesel bir hac odağına dönüştürmüştür. Artsruni hanedan mensuplarının gömü yeri olarak da anılan ve İran'ın Salmas ovasına kadar uzanan geniş bir hinterlanda hizmet eden yapı, 582, 1681 ve 19. yüzyıllardaki onarım ile mekânsal eklentilerle sürekliliğini koruyarak 1870'lerden itibaren köyün cemaat kilisesi olarak kullanılmaya devam etmiştir.
