Yukarı Kevenli Kalesi
Kale · #7
Yukarı Kevenli Kalesi
İpekyolu, Van, Türkiye
Dönem
MÖ 9. Yüzyıl
Mimari Tarzı
Urartu
Kültür
Urartu
Durum
Harap
İl / İlçe
Van / İpekyolu, Kevenli Köyü
Koordinatlar
38.4744°N, 43.4481°E

Van kent merkezinin yaklaşık 6,5 km doğusunda, Erek ve Varak dağlarının eteklerindeki Kevenli (Şuşanis) köyünde bulunan Yukarı Kevenli yerleşmesi, küçük bir kayalık yükselti üzerine kurulmuştur. Günümüzde anakaya üzerindeki temel yatakları haricinde özgün bir duvar kalıntısı barındırmayan bu tahkimli yapının, köydeki konutlarda spoliye (devşirme) malzeme olarak kullanılan iri taş bloklarından inşa edildiği anlaşılmaktadır. Mevcut tahribat nedeniyle yapının mimari niteliği tam olarak belirlenememekle birlikte, Yukarı ve Aşağı Kevenli arasındaki yamaca yayılan yaklaşık 1 km'lik alandaki taş ve duvar kalıntıları, iki nokta arasında organik bağa sahip geniş bir yerleşim dokusunun varlığına işaret etmektedir.

Köydeki sivil mimaride kullanılan ve Kral Menua dönemine tarihlenen yazıtlı taş bloklar ile sütun kaideleri; bölgede 'saray', 'şehir', 'Haldi kapısı' ve niteliği henüz netleşmemiş 'tulurini' adlı yapıların inşa edildiğini belgelemektedir. Bu kitabelerin mevcudiyeti Kevenli'nin idari veya ekonomik bir kent olabileceğini düşündürse da mevcut arkeolojik veriler kesin bir yargıya varmak için henüz yetersizdir. Bununla birlikte, Kevenli ve 4 km kuzeydoğusundaki Kavuncu köyü yerleşmeleri, Kral Menua'nın Van Ovası'nın doğu ve kuzeydoğusundaki verimli tarım alanlarını imar ve iskâna açma stratejisinin somut birer parçasıdır.

Kaynaklar

Ayman, İ. (2013). Urartu Krallığı'nın Yayılım Alanı İçerisinde Yer Alan Yerleşim Tipleri, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.

Belli, O. (1984). Van Ovası'nda yeni Urartu merkezleri. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2, 163-178.

Belli, O., and Salvini, M. (2004). The Urartian fortress of Kevenli and the cuneiform inscriptions by King Minua found there. Studi Micenei ed Egeo-Anatolici (SMEA), 46(2), 155-174.

Payne, M. R. (2006). Urartu çiviyazılı belgeleri kataloğu. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.