Kale · #63
Altaş (Ur) Kalesi
Ardahan, Merkez, Türkiye
0:00 / 0:00
1x
Dönem
Orta Çağ (11. yy civarı)
Mimari Tarzı
Gürcü Mimarisi
Kültür
Gürcü
Durum
Harap / Kısmen Ayakta
İl / İlçe
Ardahan / Merkez, Altaş Köyü
Koordinatlar
41.7190°N, 43.3449°E

Günümüzde Ardahan merkez ilçesine bağlı Altaş (eski adıyla Uri) köyünde bulunan Uri Kalesi (Altaş Kalesi), Kura Nehri kıyısındaki hâkim bir tepe üzerine kurulmuş Orta Çağ Gürcü tahkimatıdır. Yapının kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte Gürcü kroniği Kartlis Tskhovreba'da geçen ve 11. yüzyılda Artani bölgesinin idari merkezi olan Huri yerleşimiyle aynı yer olduğu düşünülmektedir. Nitekim bölgeye verilen Ur/Hur adlandırmasının Kura Nehri'nin adıyla ilişkili olması muhtemeldir.

Kura Nehri'ni ve köyü tepeden gören kale, 37,5 metre çapında dairesel bir plana sahiptir. Tepenin çevresini dolanan sur duvarları harçsız (kuru duvar) teknikle, kabaca işlenmiş orta boy taşlardan örülmüş olup günümüzdeki yükseklikleri 1,5 ile 3 metre arasında değişmektedir. Sur duvarının doğu cephesinde dışa çıkıntılı yarım daire formunda üç burç yer alır.

Kalenin güneyinde, harçlı dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiş, 11,40 metre çapında ve 5,40 metre yüksekliğinde yuvarlak bir kule bulunmaktadır. Kalenin hemen doğusunda tespit edilen temel seviyesindeki mimari kalıntılar, burada kale dışı bir sivil yerleşimin varlığına işaret etmektedir. Kale çevresinde Orta Çağ seramikleri; kale ile Kura Nehri arasındaki yamaçlarda ise İlk Çağ'dan Orta Çağ'a uzanan seramik parçaları ve obsidyen buluntuları gözlemlenmiştir.

Kaynaklar

Batonishvili, V. (1973). Aghtsera sameposa Sakartvelosa (S. Kaukhchishvili, Ed.; Kartlis Tskhovreba Cilt 4). Metsniereba.

Kʿartʿlis Cʿxovreba. (1955), vol. I, (ed.), S. Kaukhchishvili, Sakhelgami, Tbilisi.

Kartlis Tskhovreba: A History of Georgia. (2014), (ed.), R. Metreveli, Artanuji Publishing, Tbilisi.

Gamq'reliże, G., Mindorašvili, D., Bragvaże, Z. and Kvač'aże, M. (2013), Sakartvelos C'xovrebis Topoarkeologiuri Leksikoni, Bakur Sulakauris Gamomcemloba, T'bilisi.

Gündoğdu, H. (2000). Kaleler ve kuleler kenti Ardahan (Yayın No: 4). T.C. Ardahan Valiliği Kültür Yayınları.

Kudava, B. (2017/2018), (ed.), Tao-Klarjetʻi: Istoriisa da kultʿuris żeġlebi, katʿalogi, Artanuji, Tiflis.

Patacı, S. (2016). Ardahan kale ve kuleleri. Ardahan kale ve kuleleri içinde (ss. 28-104). Serhat Kalkınma Ajansı Yayınları.

Patacı, S. (2020). Ortaçağ Gürcü Kültürü'nün Ardahan'daki izleri / Traces of Medieval Georgian culture in Ardahan. M. Işıklı, R. Akarsu, E. Yavuz, & E. Yurttaş (Ed.), Tarih boyunca Anadolu-Gürcistan ilişkileri sempozyumu içinde (ss.543-567). Bilgin Kültür Sanat Yayınları.