Erzurum'un Narman ilçesine bağlı Boğakale Köyü'nde, deniz seviyesinden yaklaşık 2167 metre yükseklikte yayvan bir kayalık üzerine kurulu olan Boğakale, antik ve Orta Çağ kaynaklarında stratejik bir sınır karakolu olarak karşımıza çıkar. Gürcü kaynaklarında Buğatakuri, Bizans kaynaklarında Bolum veya Bolon, Ermeni kaynaklarında ise Bołberd adlarıyla anılan bu istihkam, özellikle Roma (Bizans) ve Sasani İmparatorlukları arasındaki güç mücadelesinin odak noktalarından biri olmuştur. Boğakale'nin tarihsel önemi, Bizans-Sasani savaşları sırasındaki el değiştirmeleriyle mühürlenmiştir. Kale, Orta Çağ'da Gürcü krallıklarının çekirdek bölgelerinden biri olan Tao'da yer alıyordu. 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı yönetimine geçene kadar Gürcü ve Bizans kontrolünde kalmıştır.
Procopius'un aktardığına göre, Bizans İmparatoru Iustinianus döneminde (M.S. 527-565) kale, Persarmenia (Sasani Ermenistanı) sınırına ve Theodosiopolis (Erzurum) bölgesine çok yakın bir konumdaydı. Bizans ve Sasaniler arasında imzalanan ünlü "Sonsuz Barış" anlaşmasının şartlarından biri de Boğakale ve Pharangium (İspir civarı) kalelerinin, ödenen bir miktar altın karşılığında Sasanilere geri verilmesidir. Bu durum, kalenin iki imparatorluk arasındaki diplomatik pazarlıklarda ne kadar yüksek bir değere sahip olduğunu göstermektedir.
Kalenin fiziksel özellikleri, bölgenin sarp ve korunaklı yapısıyla uyum içerisindedir. Kalenin kuzeyi yüksek dağlarla çevrili olup, eteklerinden kar sularıyla beslenen bir çay akmaktadır. Bu doğal konum, kaleyi hem lojistik olarak desteklemiş hem de savunmasını kolaylaştırmıştır. Yüzey araştırmalarında elde edilen keramik verilerinin büyük çoğunluğu Orta Çağ'a (Gürcü ve Bizans dönemleri) ait olmakla birlikte, bazı parçalar kalenin kökenlerinin çok daha eski çağlara (Tunç veya Demir Çağı) dayanabileceğine işaret etmektedir. Köydeki mevcut kalıntılar, buranın sadece askeri bir kule değil, Kartlis Tshovreba'da (Gürcü Kronikleri) geçen gelişmiş bir yerleşim yeri olan Buğatakuri olduğunu desteklemektedir.


