Late Antique Feudal Opposition in Armenia

Van ve çevresi, Urartu uygarlığının ana yerleşim sahası olması dolayısıyla bu döneme ait epigrafik belgeler bakımından oldukça zengin bir mirasa sahiptir. Nitekim Van-Erciş karayolu üzerindeki Karataşlar mevkiinde, kütlesel kayalar üzerine kazınmış çivi yazılı iki Urartu yazıtı bulunmaktadır. Yaklaşık 1-1,5 x 1 metre boyutlarındaki bir çerçeve içerisine işlenen bu kitabelerden birinde, Urartu Kralı II. Sarduri'nin (MÖ 764-735) bölgede imar faaliyetlerinde bulunarak bağlar tesis ettirdiğinden bahsedilmektedir.

Söz konusu yazıtta Kral Sarduri, Tanrı Haldi'nin yardımıyla bu üzüm bağlarını kurdurduğunu belirttikten sonra, ürünlerin çalınmasını yasaklamakta ve asmalara tahribat verecek kişileri Tanrı Haldi, Teyşeba, Şivini ile tüm panteon adına "güneşin altında kavrulma" lanetiyle uyarmaktadır. Bu yazılı belge, tarihsel süreçte bölge ekonomisinde önemli yer tutan Erciş üzümünün tarımsal geçmişinin yaklaşık 3 bin yıl öncesine, Urartu dönemine kadar uzandığını açıkça ortaya koymaktadır.

Belli, O. (2012). Van Gölü Havzasında Urartu Krallığı döneminde meyve bahçeleri, üzüm bağları ve şarap üretimi. II. Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Mutfak Kültürü ve Van Yemekleri Sempozyumu Bildirileri içinde (ss. 51-60). Van Valiliği Yayınları.

Gazioğlu Şensoy, R. İ., ve Tutuş, A. (2017). Erciş üzümü (Vitis vinifera L.) genotiplerinin ampelografik özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(1), 56-63.

Kelen, M. (1991). Van ili bağcılığı ve burada yetiştirilen üzüm çeşitlerinin ampelografik özellikleri üzerinde araştırmalar [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.

Salvini, M. (1993). Le iscrizioni di Sarduri II a Karataş. Orientalia, 62(2), 71-79.

Sevin, V. (2000). Urartu bahçeleri / Urartian gardens. Belleten, 64(240), 395-414.