Tıkızlı Kalesi, Muş ilinin Malazgirt ilçesine bağlı Tıkızlı Köyü sınırları içerisinde, çevreye hâkim bir tepe üzerinde yer almaktadır. Yapılan araştırmalar, kalenin Urartu dönemine ait olduğunu ortaya koymaktadır. Yapı, harç kullanılmaksızın, büyük taş blokların üst üste yerleştirilmesiyle inşa edilmiş olup, bu yönüyle Doğu Anadolu'daki erken dönem savunma mimarisinin karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır.
Doğu Anadolu'da gerçekleştirilen arkeolojik çalışmaların büyük ölçüde Van ve çevresinde yoğunlaştığı, buna karşılık Ağrı, Erzurum ve Elazığ gibi bölgelerde daha sınırlı yüzey araştırmaları ve kurtarma kazılarının yürütüldüğü bilinmektedir. Muş ve özellikle Malazgirt çevresinde ise bugüne kadar kapsamlı ve sistematik araştırmaların yeterince yapılmamış olması dikkat çekmektedir. Bu bağlamda Tıkızlı Kalesi, bölgedeki antik yerleşim dokusunun anlaşılması ve yeni araştırmaların gerekliliğini ortaya koyması açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Mevcut kalıntılara göre kalenin iç kesimi yaklaşık 25-30 × 30-35 m ölçülerinde bir alanı kapsamaktadır. İç kaleye ait kuzeydoğu ve kuzey sur duvarları yaklaşık 4 metre genişliğinde olup, bazı bölümlerde 1,5-2 metre yüksekliğe kadar korunabilmiştir. Buna karşılık dış sur duvarları büyük ölçüde tahrip olmuş ve günümüze yalnızca birkaç taş sırası halinde ulaşabilmiştir. Sur duvarlarında gözlemlenen taş örgü tekniği, A. Çilingiroğlu tarafından "kiklopik (cyclopean) duvar örgüsü" olarak tanımlanan yapı tarzıyla benzerlik göstermektedir. Kalenin kronolojisi, bölgedeki Urartu yerleşimleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde, yazıtlı örnekler üzerinden Išpuini (İÖ 830-810) ve oğlu Menua (İÖ 810-786) dönemlerine tarihlenen yapılarla paralellik göstermektedir. Bu doğrultuda Tıkızlı Kalesi'nin de Urartu Krallığı'nın erken evrelerine ait bir savunma yapısı olduğu düşünülmektedir.
